Thẻ

ẢNH HƯỞNG CỦA TRUNG QUỐC VÀ SỰ TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC VIỆT NAM GIA NHẬP WTO QUA GÓC NHÌN VỀ THU HÚT FDI.

Việt Nam nhỏ hơn Trung Quốc. Dân số Việt Nam ít hơn nhiều so với dân số Trung Quốc. Việt Nam gia nhập WTO sau Trung Quốc. Việt Nam phát triển chậm hơn Trung Quốc. Việt Nam còn thua Trung Quốc nhiều mặt…Là hai quốc gia láng giềng và đang là tâm điểm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), bài toán của Việt Nam là phải làm sao thắng được Trung Quốc trong “cuộc chiến” không cân sức này.

Tại thời điểm hiện tại, Trung Quốc đang thắng thế trong việc thu hút FDI không chỉ so với Việt Nam mà còn so với cả khu vực ASEAN. Với những lợi thế sẵn có Trung Quốc trở thành địa điểm hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài bởi có lực lượng lao động khổng lồ, giá rẻ và đáp ứng được nhân lực chất lượng cao. Các nhân tố hấp dẫn này, hầu như Việt Nam và các quốc gia ASEAN đều không thể so sánh với Trung Quốc. Đối với Việt Nam, để giải quyết vấn đề này, chúng ta chỉ còn con đường gia nhập WTO.

Sự gia nhập WTO trong thời gian sắp tới sẽ tạo nên một bước chuyển đổi rõ rệt trong thu hút FDI vào Việt Nam. Nó sẽ góp phần nâng cao tính hấp dẫn của Việt Nam với các nhà đầu tư nước ngoài. Khi mà “cơn sốt” WTO đang dần hạ nhiệt tại Trung Quốc, một Việt Nam bé nhỏ bên cạnh người khổng lồ đang là một tâm điểm mới gây sức hút rất lớn. Việc Việt Nam gia nhập WTO dường như là một liều thuốc “hạ nhiệt” cho “cơn sốt” WTO ở Trung Quốc. Trước sự phát triển quá “nóng” của Trung Quốc, liều thuốc mang tên Việt Nam không chỉ được mong đợi bởi riêng Việt Nam mà của nhiều quốc gia khác như Hoa Kỳ. Điều này thể hiện rất rõ trong sự biến chuyển tích cực tại vòng đám phán song phương cuối cùng tại Washington DC, cũng như việc Hoa Kỳ thúc đẩy việc trao PNTR cho Việt Nam.

Tuy nhiên, nếu “cơn sốt” WTO của Trung Quốc đã dần hạ nhiệt sau 6 năm, thì câu hỏi đặt ra là nó sẽ tồn tại bao lâu khi ở Việt Nam. Thực tế chỉ ra rằng, việc trở thành thành viên của WTO có sức hấp dẫn ngắn hạn, còn về dài hạn điều hấp dẫn các công ty đa quốc gia chính là những lợi thế mà họ có thể phát huy sau khi làm ăn tại Việt Nam. Điều này đặt ra một bài học lớn cho Việt Nam ngay từ khi Việt Nam gia nhập WTO. Có thể ngay sau khi Việt Nam gia nhập WTO, lượng FDI mà Việt Nam thu hút được sẽ tăng lên rõ rệt, nhưng nếu Việt Nam không có những bước đi thích hợp, cải thiện môi trường đầu tư thì “cơn sốt” WTO sẽ nhanh chóng hạ nhiệt tại Việt Nam. Điều đó đòi hỏi Việt Nam phải xây dựng cho mình một chiến lược thu hút FDI thời kỳ hậu WTO ngay từ trước khi gia nhập WTO. Đó phải là một chiến lược vĩ mô với những cải thiện trong việc nâng cao chất lượng lực lượng lao động, cơ sở hạ tầng, mạng lưới cung cấp, các tổ chức thể chế hiệu quả, cải thiện tích cực môi trường kinh doanh, hạ chi phí giao dịch, phá giá nội tệ, khuyến khích vật chất hợp lý cho FDI vào một số ngành…

Sau khi gia nhập WTO, Việt Nam sẽ có những lợi thế giống như Trung Quốc và chính điều đó sẽ làm cho Việt Nam có thể cạnh tranh với Trung Quốc. Sau khi gia nhập WTO, hàng rào thuế quan sẽ được hạ xuống, hoặc không còn, do vậy các nhà đầu tư nước ngoài có thể lựa chọn Việt Nam thay vì Trung Quốc. Do đó Việt Nam cần phải khai thác triệt để những lợi thế mà thiên nhiên ban tặng (vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, tài nguyên khoáng sản …vv) và nhắm tới cá nhà đầu tư cho các ngành có tiềm năng: như khai thác khoáng sản, công nghiệp đóng tàu, phát triển du lịch, phát triển nông nghiệp công nghệ cao vv…Vấn đề năng lực cạnh tranh trong xuất khẩu đang là vấn đề mà Việt Nam cần cải thiện nhằm thu hút thêm FDI, bởi lẽ những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như (da giầy, dệt may, tiểu thủ công nghiệp) được sản xuất chủ yếu tại các doanh nghiệp nước ngoài.

Cổ nhân đã có câu “Biết địch, biết ta, trăm trận trăm thắng”. Trong “cuộc chiến” cạnh tranh giành giật nguồn vốn FDI với người “khổng lồ” Trung Quốc, nếu Việt Nam biết tận dụng bước ngoặt WTO và khôn khéo, linh hoạt trong chính sách và đổi mới phù hợp với các nhà đầu tư nước ngoài, chưa nói tới khả năng chiến thắng, việc giữ chân được những nhà đầu tư hiện có, thu hút thêm các nhà đầu tư mới là điều hoàn toàn chúng ta có thể làm được./.

NGỌC THỊNH